Kelly Bonyata, IBCLC (Uluslararası Kurul Sertifikalı Emzirme Danışmanı), 08/2011
Türkçe güncelleme 03/2026
Derdiniz sütün hızlı akması mı?
Bebeğiniz bunlardan birini yapıyor mu?
- Meme emerken, süt onun içemeyeceği kadar hızlı akıyormuş gibi tıkanıyor, öksürüyor, yutkunuyor, boğulacak gibi oluyor, nefesi tıkanıyor.
- Emerken sık sık memeyi bırakıyor.
- Sütünüzün hızla akmaya başladığı sırada, yavaşlatmak istercesine meme ucuna bastırıyor. Gürültüyle meme emiyor.
- Çok sık tükürüyor, kusuyor veya çok gazlı.
- Meme emmeyi reddettiği dönemle oluyor.
- Onu doyurmaktan çok rahatlatmak için emzirmek istediğinizde kabul etmiyor.
Bu belirtiler size tanıdık geliyorsa, muhtemelen süt inme refleksiniz çok kuvvetli (forceful let-down), yani sütünüz fazla hızlı, fazla basınçlı geliyor bebeğe. Bu durum genellikle sütün çok fazla olmasıyla ilgilidir. Bazı anneler, süt akışının hızlı olmasına ve sütün çok fazla olmasına bağlı sorunların bebek 3-6 haftalık olmadan başlamadığını fark ediyor. Sütün çok salınmasının etkileri, hafifçe rahatsızlık vermekten büyük problemler çıkarmaya kadar geniş bir yelpazeye yayılıyor; bunun sizi nasıl etkileyeceği süt inme refleksinizin kuvvetine ve emzirme ilişkisini nasıl değiştirdiğine bağlı.
Ne yapabilirsiniz?
Temelde, sütün fazla kuvvetli salınmasına karşı yapabileceğiniz iki şey var: bebeğin hızlı akışla başa çıkmasına yardım etmek, süt miktarınızı bebeğinizin ihtiyacına uygun şekilde azaltacak tedbirler almak. Sütün fazla hızlı akması genel olarak sütün çok olmasının bir yan etkisi olduğu için bir çok anne işi her iki yoldan çözmeye çalışır. Sütünüzün çok fazla olması konusunda yapacağınız müdahalelerin sonuç vermesi birkaç hafta sürebilir, sabretmeye çalışın ve bu işle uğraşmaya devam edin.
Bebeğin hızlı süt akışıyla başa çıkmasına yardım etmek
- Bebeği, memeyi “yokuş yukarı” emeceği şekilde yerleştirin ki yerçekimi süt akışına karşı çalışsın. Bebeğin başının ve boğazının memeucu seviyesinin üstünde kaldığı pozisyonlar en etkilisi. Deneyebileceğiniz bazı emzirme pozisyonları:
- Bebeği kucağınıza alıp emzirdiğiniz klasik pozisyonda, ama geriye yatarak emzirmek (yatan koltuklar veya çokça yastık kullanmak işi kolaylaştıracak).
Bkn: Arkaya Yaslanarak Emzirme Pozisyonu - Futbol tutuşu denen, bebeğin gövdesiyle bacaklarını emzirdiğiniz göğsünüzün tarafındaki kolunuzun altına aldığınız, başını aynı kolunuzla desteklediğiniz pozisyonda, yine geriye yatarak emzirmek
- Dik futbol tutuşu: Futbol tutuşu gibi ama bebek yatmak yerine yüzü anneye bakacak şekilde oturuyor. (2. fotoğraf)
- Bebekle yanyana yatarak emzirmek. Böylece süt hızlı gelirken bebek fazla sütü ağzından yana akıtabilir.
- Bebek çok hava yutuyorsa sık sık gazını çıkarın.
- Daha sık emzirin. Böylece iki emzirme arasında biriken süt miktarı azalacak, bebek daha rahat emecektir.
- Bebeğiniz uykulu ve rahatken emzirin. O zaman bebek daha nazik emecek, süt akışı da daha yavaş olacaktır.
- Süt salınana kadar bekleyin, sonra bebeği memeden çekip fışkıran sütü bir beze akıtın. Sütün akışı yavaşlayınca bebeği emzirmeye devam edin.
- Süt akışı yavaşlayana kadar sütü elle sağın (1-2 dk genelde yeterli) sonra bebeğinizi emzirin. Bu yöntemi yapacak olursanız, her seferinde biraz daha az süt sağmaya çalışın, emzirmeden önce sütü sağmanız gerekmeyene kadar.
Sütünüzün miktarını bebeğinizin ihtiyacına göre ayarlamak
- Eğer bebeğiniz iyi kilo alıyorsa, her emzirmede bir memeden emzirmenin faydası olabilir.
- Bebek bir memeyi emmeyi bitiriyor ama emmeye devam ediyorsa, onu yine aynı memeden emzirin.
- Emzirmediğiniz göğsünüzde süt birikip sizi rahatsız ediyorsa, rahatlatmaya yetecek, az miktarda sütü sağın ve o göğse soğuk kompres yapın. Her seferinde biraz daha az süt sağmaya çalışın, hiç süt sağmadan rahat edecek hale gelene kadar.
- Memelerinizi gereksiz yere uyarıp “süt üret” sinyali vermekten kaçının: gerek yoksa sağmayın, göğsünüzün üstüne uzun süre duş tutmayın, göğüs kalkanı kullanmayın.
- Emzirme aralarında göğsünüze soğuk kompres yapın (30 dakika soğuk kompres yapıp en az bir saat ara vererek). Bu yöntem göğsünüzdeki kan dolaşımını ve süt üretimini yavaşlatabilir. (Bence bu yöntemle süt kanallarınız da tıkanabilir… denemedim).
- Bir hafta kadar zaman sonra, her emzirmede tek taraftan emzirmek fayda etmediyse, diğer memeye geçmeden önce bebeği belli bir süre boyunca aynı taraftan emzirmeyi deneyin. Buna blok emzirme deniyor.
- 2-3 saat boyunca, emzirme zamanlarında bebeği hep aynı taraftan emzirin, gerek duyuyorsanız bu zaman dilimini yarım saatlik süreler ekleyerek uzatın.
- Emzirmeyi hiçbir şekilde sınırlamayın, sadece bebek ne zaman meme emmek isterse, belirlediğiniz süre boyunca onu hep aynı memeden emzirin (blok emzirme).
- Emzirmediğiniz memelerinizde süt birikip sizi rahatsız ediyorsa, rahatlatmaya yetecek, az miktarda sütü sağın ve o memeye soğuk kompres yapın. Her seferinde biraz daha az süt sağmaya çalışın, hiç süt sağmadan rahat edecek hale gelene kadar.
- Lahana yaprağı kompresi yardımcı olabilir. Nasıl yapılır?
Burada anlattığımız tedbirler sorunu tam olarak çözmese de, birçok anne, bebekleri aşağı yukarı 12 haftalık olduğunda süt fazlalığının ve hızlı akışın biraz da olsa azaldığını görür. Bu dönemde, süt üretiminin daha istikrarlı ve bebeğin ihtiyaçlarıyla daha uyumlu olmasını sağlayacak hormon değişiklikleri olur.
