EMZİREN ANNELER VE DESTEKÇİLERİ İÇİN BİLGİ
STRES, ÜZÜNTÜ, KORKU VE SÜT ÜRETİMİ
Stres altında olan bir annenin emziremeyeceği düşünüldüğünü gözlemleyebiliyoruz. Kimileri sütün stresten kesileceğine inanır. Ancak bu inanış, sahada yapılmış bilimsel araştırmalara göre yanlıştır.
Süt üretimi aniden kendi kendine durmaz, fakat süt akışı geçici olarak yavaşlayabilir.
Emzirirken gevşemeye çalışmak, ten tene temas etmek, nefes alışverişine ve bebeğinize odaklanmak, birinden omuz masajı almak ve sarılmak iyi gelecektir. Sütünüz burada, kesilmedi; sadece akması zorlaştı ve destekle yeniden akacaktır.
ALTERNATİF BESLEME YÖNTEMLERİ
BARDAK ACİL DURUMLARDA ÖNERİLEN İLK YÖNTEMDİR
İlk günlerden itibaren ve bebek ne kadar küçük olursa olsun sütünüzü fincandan/kaptan içirmek mümkündür. Önemli olan bebeğinizin ağzına süt dökmemeniz. Kendisi kedi gibi dili uzatıp sütü alacak, yavaş yavaş kademeli kadehten içirin.
- Bebeğini kucağına oturt, sırtını ve boynunu destekle. Elleriyle bardağı devirmemesi için küçük bebekleri kumaşla sarmak yardımcı olabilir.
- İçine sütü koyduğun küçük bir bardağın kenarını bebeğinin alt dudağına hafifçe daya. Sonra bardağı biraz devirerek sütü bardağın kenarına kadar getir, tam bebeğinin dudaklarının yetişeceği kadar. Bebeğin uyanık olmalı ve hem ağzını hem de gözlerini açmalı.
- Yavaş yavaş içir. Sütü bebeğinin ağzına DÖKME. Yudumlama, yutma ve bekleme hızını her zaman bebeğinin belirlemesine izin ver. Sütü bardağın kenarında tutmaya devam et. Bebeğin doyduğunda, ağzını kapatır ve daha fazla içmez.
BAŞKA SÜT VERME METODLARI
https://lllturkiye.org/2020/03/alternatif-sut-verme-metodlari/
ANNE YETERSİZ BESLENMESİ
Anne bir süre yeterinden az beslenirse bile bebeğini yeterince emzirebilir. Ancak çok ciddi beslenememe durumlarında süt üretimi yetersiz kalabilir. Yeterli sıvı alımı, yeterli beslenmekten bir nebze daha önemlidir. Temiz suya erişim her halükarda önemlidir. Annenin kendisinin yetersiz beslenmesi durumunda dahi emzirdiği bebeği yeterince beslenecektir.
MAMA NEDEN TEHLİKELİ OLABİLİR?
-
Bebek mamalarını hazırlamak ve kullanmak için temiz su bulunmayabilir.
-
Bebek mamalarını güvenli hazırlaması ve kullanması için hijyen koşullar uygun olmayabilir.
-
Biberon, biberon emziklerinin temizlemesi için hijyen koşullar yetersiz olabilir.
-
Mama az ya fazla sulandırılması hayati tehlikeye yol açabilir.
SÜTANNELİK
Emzirmenin tekrar tesis edilememesi veya annenin kaybedilmesi durumunda, imkan dahilinde süt annelik bebeği mamayla beslemekten önce tercih edilebilir.
TEKRARDAN SÜT ÜRETMEK MÜMKÜN
Görseli büyütmek için tıklayın
TEN TENE TEMAS
Bebeğinizle ten tene temas edebileceğiniz kadar vakit geçirmek birçok açıdan faydalıdır. Bu, hem sizi hem de bebeğinizi rahatlatır, süt akışını sağlayan hormonun salgılanmasını destekler ve süt üretimini hızlandırır. Aynı zamanda bebeğin kalp atışını ve vücut sıcaklığını düzenler, daha fazla emmesini teşvik eder.
Ortam soğuksa, üzerinize bir örtü, şal veya battaniye alabilirsiniz.
Görseli büyütmek için tıklayın
ELLE SÜT SAĞMA
SAHADA ÇALIŞAN SAĞLIK PROFESYONEL VE AFET YÖNETİCİLER İÇİN BİLGİ
Acil Durum Yardım Personeli ve Program Yöneticileri İçin Operasyonel Rehberlik
PDF: Tıklayın
BAŞLIK:Acil Durumlarda Bebek ve Küçük Çocukların Beslenmesi Acil durum yardım personeli ve program yöneticileri için Operasyonel Rehberlik
YAYIMLAYAN: IFE Core Group
TARİH: 2017
ÇEVİREN: Emergency Nutrition Network, Infant Feeding in Emergencies Core Group (2023)
SAYFA SAYISI: 69
Acil Durumlarda Bebek ve Küçük Çocukların Beslenmeleri için Destekleyici Mekanlar
PDF: Tıklayın
BAŞLIK: Acil Durumlarda Bebek ve Küçük Çocukların Beslenmeleri için Destekleyici Mekanlar
YAYIMLAYAN: Emergency Nutrition Network (ENN) ve Global Technical Assistance Mechanism for Nutrition (GTAM), UNICEF ve Global Nutrition Cluster katkısıyla
TARİH: 2020
SAYFA SAYISI: 22 sayfalık
TÜRKÇE’YE ÇEVİREN: Global Nutrition Cluster, Emergency Nutrition Network, 2024
Afet Durumlarında Bebek Beslenmesi - T.C. Sağlık Bakanlığı
Acil Durumlarda Bebek ve Küçük Çocuk Beslenmesi -CDC
PDF: Tıklayın
BAŞLIK: Acil Durumlarda Bebek ve Küçük Çocuk Beslenmesi -CDC
YAYIMLAYAN: Amerika Birleşik Devletleri Center for Diseases Control and Prevention (CDC)
UYARI: Bu belge, uluslararası düzeyde onaylanmamıştır.
TARİH: 2022
SAYFA SAYISI: 59
TÜRKÇE’YE ÇEVİREN: Uzm. Dr. Demet Deniz Bilgin Uzm. Dr. Aybüke Kaçır Prof. Dr. Nalan Karabayır, PhD, IBCLC (2023)
Olağanüstü Durumlar ve Emzirmenin Önemi - Sosyal Pediatri Derneği
PDF: Sosyal Pediatri Derneği Basın Açıklaması
BAŞLIK: Olağanüstü Durumlar ve Emzirmenin Önemi
YAYIMLAYAN: Sosyal Pediatri Derneği
TARİH: 10 Şubat 2023
SAYFA SAYISI: 2
IYCF-E Kilit Mesajlar- Infant and Young Child Feeding in Emergencies Hub
Acil Durumlarda Bebek ve Küçük Çocukların Beslenmesi (IYCF-E) hakkında erken ve doğru iletişim, acil bir durumda bebeklerin ve küçük çocukların beslenmesini destekleyerek, teşvik ederek ve koruyarak hayat kurtarabilir. Acil durumlarda emzirme, bebeğinizin sağlığı ve beslenmesi için en güçlü korumadır.
Aşağıda, yardım ekiplerinin Türkiye deprem müdahalesinde IYCF-E hakkında çeşitli kitlelerle etkili bir şekilde iletişim kurmasına yardımcı olacak örnek kilit mesajlar bulunmaktadır.
İlk sütun mesajların ana konusunu ana hatlarıyla belirtirken, ikinci sütun sağlık çalışanları ve yardımcılarına yönelik mesajları, üçüncü sütun ise ebeveynler ve bakıcılar için tasarlanmış
mesajlardır.
TÜRKÇE: IYCF-E Turkey-2023-TURKÇE
İNGİLİZCE: IYCF-E Turkey-2023-ENGLISH
İNGİLİZCE ve KURMANCI: IYCF Turkey Key Messages Kurmandji_ENG_TR
BAŞLIK: IYCF-E Kilit Mesajlar
YAYIMLAYAN: Infant and Young Child Feeding in Emergencies Hub
TARİH: 6 Şubat 2023
SAYFA SAYISI: 3
Afet Durumlarında Bebek Beslenmesi, Triaj - American Academy of Pediatrics
PDF: Afet Durumlarında Bebek Beslemesi TRIAJ
BAŞLIK: Afet Durumlarında Bebek Beslenmesi -Triaj
YAYIMLAYAN: American Academy of Pediatrics
TARİH: 2015
ÇEVİREN: La Leche League Türkiye (2023)
SAYFA SAYISI: 1
Acil Durumlarda Emzirmeye Erkenden Başlanması - IFE Core Group
PDF: Tıklayın
BAŞLIK: Acil Durumlarda Emzirmeye Erkenden Başlanması
YAYIMLAYAN: IFE Core Group – Emergency Nutrition Network
TARİH: 2021
ÇEVİREN: La Leche League Türkiye
SAYFA SAYISI: 1
Uygun Olmayan Bağışların Önlenmesi ve Yönetilmesi- IFE Core Group
BAŞLIK: Uygun Olmayan Bağışların Önlenmesi ve Yönetilmesi
YAYIMLAYAN: IFE Core Group – Emergency Nutrition Network
TARİH: 2021
ÇEVİREN: La Leche League Türkiye (2023)
SAYFA SAYISI: 1
Acil Durumlarda Mamayla Beslenen Bebeklerin Desteklenmesi - IFE Core Group
PDF: Tıklayın
BAŞLIK: Acil Durumlarda Mamayla Beslenen Bebeklerin Desteklenmesi
YAYIMLAYAN: IFE Core Group – Emergency Nutrition Network
TARİH: 2021
ÇEVİREN: La Leche League Türkiye (2023)
SAYFA SAYISI: 1
Afetlerde Bebeklerin Beslenmesi - Türk Tabipleri Birliği
LİNK: Tıklayın
BAŞLIK: Afetlerde Bebeklerin Beslenmesi
YAYIMLAYAN: Türk Tabipleri Birliği
TARİH: 6 Şubat 2023
SAYFA SAYISI: 1
___________________
LİNK: Tıklayın
BAŞLIK: Depremlerde Çocuklara Bütüncül Sağlık Hizmetleri
YAZAN: Dr İlgi ERTEM, Dr Gülbin GÖKÇAY
YAYIMLAYAN: Türk Tabipleri Birliği, STED
TARİH: 1999 (ama hala güncel!)
SAYFA SAYISI: 1
İnsani Sözleșme ve İnsani Yardımda Asgari Standartlar - Sphere
PDF: Tıklayın
BAŞLIK:İnsani Sözleșme ve İnsani Yardımda Asgari Standartlar
Bebek ve Küçük Çocuk Beslenmesi (bkn. sayfa 200-207)
YAYIMLAYAN: Sphere Association
TARİH: 2018
ÇEVİREN: Sphere Association
SAYFA SAYISI: 452
ARAŞTIRMA YAPAN VE AKADEMİSYENLER İÇİN BİLİMSEL MAKALE
Erat Nergiz, M., Barutçu, A., Güneş, B. et al. Breastfeeding problems and associated factors: a cross-sectional study after the 2023 Türkiye earthquake. Int Breastfeed J 20, 32 (2025). Tıklayın
Yalçin SS, Erat Nergiz M, Elci ÖC, Zikusooka M, Yalçin S, Sucakli MB, Keklik K. Breastfeeding practices among Syrian refugees in Turkey. Int Breastfeed J. 2022 Feb 14;17(1):10. doi: 10.1186/s13006-022-00450-3. Tıklayın
, , , , , , , & (2022). Infant feeding policies and monitoring systems: A qualitative study of European Countries. Maternal & Child Nutrition, 18, e13425. Tıklayın
Demirhan, İ., Peksoy Kaya, S., Sahin, S., & Kaplan, S. (2022). Syrian refugee women’s breastfeeding behaviors and use of contraceptive methods: a qualitative study. Women & Health, 62(8), 741–749. Tıklayın
, , , & (2023). Interventions to support the re-establishment of breastfeeding and their application in humanitarian settings: A systematic review. Maternal & Child Nutrition, 19, e13440. Tıklayın
Varer Akpinar, C., Mandiracioglu, A., Ozvurmaz, S. et al. Attitudes towards human milk banking among native turkish and refugee women residing in a rural region of Turkey: a mixed-methods approach. Int Breastfeed J 17, 74 (2022). Tıklayın
Yalcin, S.S., Aydin Aksoy, E., Yalcin, S. et al. Breastfeeding status and determinants of current breastfeeding of Syrian refugee children in Turkey. Int Breastfeed J 18, 10 (2023).
Yalçın, S.S., Erat Nergiz, M. & Yalçın, S. Evaluation of breastfeeding and infant feeding attitudes among syrian refugees in Turkey: observations of Syrian healthcare workers. Int Breastfeed J 18, 38 (2023). Tıklayın
Orhan Ö, Elçi H. Evaluation of breastfeeding behaviors and complementary feeding practices of Turkish and Syrian refugee mothers. ArchArgent Pediatr 2024;122(2):e202310083. doi: Tıklayın
Öz, E., Küçükkelepçe, O., Kurt, O. et al. The relationship between earthquake-induced post-traumatic stress disorder and breastfeeding attitude and behavior. BMC Psychiatry 24, 343 (2024). Tıklayın
Guan J, Iellamo A, Chase J, Ververs M. Infant formula donations and code violations during earthquake relief efforts in Türkiye in 2023: an observational study. Int Breastfeed J. 2024 Sep 5;19(1):62. doi: 10.1186/s13006-024-00670-9. PMID: 39238032; PMCID: PMC11376086.
Akyıldız C, Şipar V, Yavuz M A, Gur K. The Effect of the 2023 Turkey-Syria Earthquakes on the Sixth-Month Breastfeeding Rate of Infants: A Single-Centre Cohort Study.Inn J Pediatr.2024;35(1):e150787.Tıklayın
Erat Nergiz M, Yalçın SS, Yalçın S. Unraveling Infant Feeding Practices Among Syrian Refugees in Türkiye: A Cross-Sectional Study. Nutrients. 2025 Feb 14;17(4):684. Tıklayın. PMID: 40005012; PMCID: PMC11858482.
Basibuyuk M, Karabayir N, Celep G, Karademir F, Kacir A, Bilgin D, Büke Ö, Öçal Ö, Senkal E, Kula M, Özbay YS, Gönültas Ö, Ulukol B, Dagli F. Telelactation Support in Emergency Situations: Experiences From the Recent Devastating Earthquakes in Turkey. Cureus. 2025 Feb 21;17(2):e79399. doi: 10.7759/cureus.79399. PMID: 40125143; PMCID: PMC11929972.
Suzan ÖK, Topal S, Çaka SY, Çınar N. Investigation of the sustainability of breastfeeding and infant nutrition in the earthquake region based on mothers’ experiences: a qualitative study. BMC Public Health. 2025 Mar 11;25(1):953. doi: 10.1186/s12889-025-22137-0. PMID: 40065273; PMCID: PMC11895288.
OLAĞAN DIŞI DURUMLARDA EMZİRMEYİ DESTEKLEMEK HAYAT KURTARIR.
Bu sayfadaki dokümanların Türkçeye kazandırılmasına katkıda bulunan ve özverili çalışmalarıyla değer katan herkese gönülden teşekkür ederiz.
Rüken Ay, Emzirme danışmanı – Tuğba Aydın, İngilizce ögretmeni – Seda Baş, Dahiliye Uzman – Uzm. Dr. Demet Deniz Bilgin – Charlotte Codron, LLL Lideri, IBCLC – İpek Çorumlu, Çevirmen – Pınar Ercan, Çevirmen – Ayben Erdoğan, Stajyer doula – Pinar Ertor – Burcu Ertürk Teke, Uluslararası Ebeyven Koçu – Dr Nazlı Güleç, Çocuk Doktoru, IBCLC – Uzm. Dr. Aybüke Kaçır – Kleri Kapyas, Grafiker – Dr. Nalan Karabayır, PhD, IBCLC – Çiğdem Kayacık, LLL Lideri – Dr Aybuke Küpcü Yoldas, Akademisyen – Nevin Şahinbeyoğlu – Eyyup Subaşı, Çevirmen – Arzu Yucekaya Bat – Dyt. Nihan Zayım, Uzman Emzirme Danışmanı, Diyetisyen
DESTEKLEYİN
Yeni kaynaklar, güncelliğini yitirmiş içerikler ve bozuk bağlantıları bize bildirerek sitemizi geliştirmemize katkıda bulunabilirsiniz. Desteğiniz için teşekkür ederiz. Her türlü öneri ve düzeltme için lütfen buraya tıklayın.