Original Yazı: Fasting (religious or dietary) and Breastfeeding

Çeviri: Charlotte Codron, IBCLC

Düzeltmeler : Dyt. Elif Tunç

Giriş

Oruç, belirli bir süre boyunca yiyecek ve/veya içecek tüketmemek ya da bilinçli olarak azaltmak anlamına gelir. Dini oruç ile kilo kontrolü ya da sağlık amacıyla yapılan beslenme kısıtlamaları elbette birbirinden farklıdır; ancak emzirme açısından bakıldığında dikkate alınması gereken noktalar ve olası riskler benzerdir.

Dini oruç – manevi bir amaçla yiyecek tüketimini bilinçli olarak sınırlandırmak – binlerce yıldır pek çok inanç geleneğinde uygulanmaktadır.

Son yıllarda ise belirli aralıklarla yemeği kısıtlama (çoğu zaman “aralıklı oruç” olarak adlandırılır) kilo kontrolü sağlamak, hastalıkları önlemek ya da tedaviye destek olmak amacıyla yaygınlaşmıştır. Oysa süt üretimi enerji ihtiyacınızı artırır. Bu nedenle, hangi sebeple olursa olsun beslenmenizi kısıtlamayı düşünüyorsanız hem kendi gereksinimlerinizi hem de bebeğinizin ihtiyaçlarını karşılayabildiğinizden emin olmanız önemlidir.

Arka Plan Bilgisi

Oruç; neyi yediğinizi, ne zaman yediğinizi ya da her ikisini birden sınırlandırmak anlamına gelebilir. Yani oldukça farklı beslenme ve içme düzenlerini kapsar:

• Belirli bir süre boyunca hiçbir şey yememek, bazen su dâhil hiçbir şey içmemek.
• Günlük “yeme süresini” daraltmak ( yalnızca günün ya da geceninbelirli saatlerinde yemek yemek).
• Tüketilen yiyecek ve içeceklerin çeşidini ya da miktarını sınırlamak.

Bazı durumlarda bu beslenme düzenleri birlikte görülebilir. Örneğin haftanın bazı günlerinde normal beslenip, diğer günlerde belirgin şekilde daha az yemek gibi.

Birçoğumuzun ihtiyacımızdan fazla yediği ve atıştırmayı geçmiş kuşaklara kıyasla çok daha sık yaptığı bir gerçek. Peki, yediklerimizi bilinçli olarak azaltmak sağlığımız için faydalı olabilir mi?

Laboratuvar çalışmalarında, farklı türlerdeki “kısıtlı beslenme” uygulamalarının sıçan ve farelerde sağlık üzerinde olumlu etkiler gösterdiği; diyabet, kanser, kalp hastalığı, inme ve nörodejeneratif hastalık riskini azalttığı görülmüştür. Kalp sağlığını desteklediği ve hücresel onarım süreçlerini iyileştirdiği de bildirilmiştir.

İnsanlarda ise özellikle diyabet gibi metabolik hastalıklarda ve kanser tedavisine destek olarak umut verici sonuçlar elde edilmiştir (Christensen & Kirkham, 2021; Harvie & Howell, 2016; Mattson ve ark., 2017). Bunun yanı sıra, kilo kontrolünü desteklemek amacıyla da giderek daha fazla tercih edilmekte; farklı uygulama biçimleri yaygınlaşmaktadır

Dini orucun sağlık üzerindeki etkilerine dair araştırmalar -beslenme amaçlı kısıtlamalardan çok daha uzun bir geçmişe sahip olmasına rağmen- farklı sonuçlar ortaya koymaktadır; ancak genel tablo büyük ölçüde güven vericidir.

Emzirme döneminde enerji ihtiyacımız artsa da vücut önceliği bebeğe verir. Süt üretimi için memeleriniz yalnızca o anda yediklerinizi değil, vücudunuzdaki genel kaynakları kullanabilir. Yeterince yemeseniz bile depolanmış besin öğeleri devreye girerek bebeğinizin beslenmesini sürdürmeye yardımcı olur.

Araştırmalar, sütün temel besin öğelerinin oruçtan belirgin şekilde etkilenmediğini ve bebeklerin normal büyümeye devam ettiğini göstermektedir. Ancak vücudunuz önceliği bebeğinize verdiği için daha az yediğiniz dönemlerde önce etkilenmesi muhtemel olan sizin kendi iyilik hâlinizdir (Allegaert & Smits, 2020; Bazzano ve ark., 2018; Bener ve ark., 2001; Hossein Haratipour ve ark., 2013; Rakıcıoğlu ve ark., 2006; Zimmerman ve ark., 2009).

Neler Yapabilirsiniz?

Eskiden söylenen “iki kişilik yemek” fikri tam olarak doğru değildir.( Elbette normalin iki katı kadar yemeniz gerekmez.) Ancak emzirirken iki (ya da daha fazla) kişinin beslenmesinden sorumlu olduğunuzu unutmamak gerekir. Bu da artan enerji ihtiyacınızı karşılamak için günlük beslenme düzeninizde bazı uyarlamalar yapmanız anlamına gelebilir.

Doğumdan sonraki ilk günlerde birçok annenin hissettiği yoğun açlık, vücudun daha fazla ve daha hızlı enerjiye ihtiyaç duyduğunun bir işaretidir. Genel olarak, süt üretimi döneminde hem kendi gereksinimlerinizi hem de bebeğinizinkini karşılayabilmek için günde en az 1800 kcal (7500 kJ) almanız önerilir (Ares Segura ve ark., 2016).

Elbette ihtiyaç duyduğunuz kesin miktar; yaşınıza, beden ölçülerinize, fiziksel aktivite düzeyinize ve bebeğinizin (ya da bebeklerinizin) yaşına göre değişir. Bebekler büyüdükçe – özellikle aile sofrasındaki yiyecekleri düzenli ve yeterli miktarda tüketmeye başladıklarında – beslenme konusunda yeniden biraz daha esneklik kazanırsınız.

Sütünüzde bulunan bazı mikro besin öğeleri (vitamin ve mineraller), günlük beslenmenize bağlı olarak değişebilir. Bu nedenle, normalden çok daha az yiyorsanız ya da öğünler arasında uzun süreler varsa, uygun bir multivitamin desteği almak düşünülebilir.

Bununla birlikte, vücudumuz besin öğelerini takviyelerden ziyade doğrudan yiyeceklerden çok daha etkili şekilde kullanır. Bu yüzden yemek yediğiniz zamanlarda öğünlerinizin besleyici ve dengeli olmasına özen göstermeniz önemlidir (Allegaert & Smits, 2020; Yate & Abdelghani Soliman, 2022).

Orucu zorunlu kılan dini gelenekler, sağlığı olumsuz etkilenebilecek kişiler için genellikle istisnalar tanır. Genel olarak sağlıklıysanız ve belki de daha büyük bir bebek ya da çocuk emziriyorsanız uygun şekilde beslenebildiğiniz sürece alıştığınız orucu sürdürmeniz mümkün olabilir.

Ancak hamileyseniz, çok küçük bir bebeği (ya da birden fazla çocuğu) emziriyorsanız, diyabetiniz veya başka bir sağlık sorununuz varsa, fiziksel olarak yorucu bir işte çalışıyor ya da yoğun egzersiz yapıyorsanız muafiyet talep etmeniz ya da uygulamanızda bazı düzenlemeler yapmanız gerekebilir.

Diyetisyenler, beslenme uzmanları ve sağlık profesyonelleri sizin özel durumunuzda güvenli olan yaklaşımı belirlemenize yardımcı olabilir.

Oruç tuttuğunuz dönemde bebeğinizin kilo alımını ve genel iyilik hâlini, aynı zamanda kendi sağlığınızı da yakından takip edin. Oruç tutmanın bebeğinizi etkileyip etkilemediği konusunda herhangi bir endişeniz olursa emzirme danışmanlarından destek alabilirsiniz.

Laktasyon Ketoasidozu

Bu durum genellikle tip 1 diyabetin bir komplikasyonu olarak görülür. Ancak emzirirken besin alımınızı ciddi şekilde kısıtladığınızda ve vücudunuz susuz kalma, yoğun egzersiz, alkol ya da madde kullanımı veya enfeksiyon gibi ek stres faktörleri altındayken de ortaya çıkabilir.

Ketoasidoz, kandaki keton düzeylerinin çok yükselmesi sonucu kanın asidik hâle gelmesiyle gelişen, tehlikeli ve yaşamı tehdit edebilen bir tablodur. Belirtiler arasında mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, nefes darlığı ve baş ağrısı yer alır. Beslenmenizi kısıtladığınız bir dönemde bu belirtilerden herhangi biri ortaya çıkarsa derhal tıbbi yardım almanız hayati önem taşır.

Ketoasidoz gelişse bile tedavisi mümkündür ve uygun müdahaleyle tam iyileşme beklenir (Al Alawi, 2020).

Ketoasidozun, bazı kişilerin düşük karbonhidratlı beslenmeyle ulaşmayı hedeflediği “ketozis” durumundan farklı olduğunu unutmamak gerekir. Ketozis, vücudun yağ yakımının arttığı bir metabolik durumdur; ancak özellikle çok düşük karbonhidrat içeren diyetler emzirme döneminde güvenli olmayabilir.

Güncel ve size özel öneriler için bir diyetisyene, beslenme uzmanına ya da sağlık profesyoneline danışmanız önemlidir.

Süt üretimi döneminde kilo dengesini korumanın en güvenli yolu – diğer dönemlerde olduğu gibi – vücudunuzun gerçekten ihtiyaç duyduğu miktarda, dengeli ve besleyici gıdalar tüketmektir (Nnodum ve ark., 2019).

Kaynak

Fasting and Breastfeeding: an article from LLL Canada https://.lllc.ca/fasting-and-breastfeeding

Lactation Assessment for Muslim Breastfeeding Women Who Fast During Ramadan: Understanding an Islamic Legal Dispensation. Journal of Human Lactation, 38(3), 525–530. https://doi.org/10.1177/08903344221093372

A very useful guide for Muslim women who are not sure whether it’s safe to undertake siyam (fasting) during Ramadan. (Yate & Abdelghani Soliman, 2022)

An article in Hebrew on fasting on Yom Kippur can be found at: https://www.lllisrael.org.il/post/fasting-and-breastfeedi

Referanslar

Al Alawi, A.M. et al.( 2020). Lactation ketoacidosis: a systematic review of case reports. Medicina (Kaunas) 56(6):299. 

Allegaert, K., & Smits, A. (2020). Acute Maternal Fasting or Fluid Abstention Does Not Significantly Affect the Macronutrient Composition of Human Milk: Clinical and Clinical Research Relevance. Children, 7(6), 60. 

Ares Segura, S., Arena Ansótegui, J., & Marta Díaz-Gómez, N. (2016). The importance of maternal nutrition during breastfeeding: Do breastfeeding mothers need nutritional supplements? Anales de Pediatría (English Edition), 84(6), 347.e1–347.e7. 

Bazzano, A. N., Potts, K. S., & Mulugeta, A. (2018). How do pregnant and lactating women, and young children, experience religious food restriction at the community level? A qualitative study of fasting traditions and feeding behaviors in four regions of Ethiopia. PLoS ONE, 13(12), e0208408. 

Bener, A., Galadari, S., Gillett, M., Osman, N., Al-Taneiji, H., Al-Kuwaiti, M. H. H., & Al-Sabosy, M. M. A. (2001). Fasting during the holy month of Ramadan does not change the composition of breast milk. Nutrition Research, 21(6), 859–864. 

Christensen, R. A. G., & Kirkham, A. A. (2021). Time-Restricted Eating: A Novel and Simple Dietary Intervention for Primary and Secondary Prevention of Breast Cancer and Cardiovascular Disease. Nutrients, 13(10), 3476. 

Hossein Haratipour, Mohammad Bagher Sohrabi, Ghasemi, E., Karimi, A., Zolfaghari, P., & Elahe Yahyaei. (2013). Impact of maternal fasting during Ramadan on growth parameters of exclusively breastfed infants in Shahroud, 2012. DOAJ (DOAJ: Directory of Open Access Journals). 

Harvie, M. N., & Howell, T. (2016). Could Intermittent Energy Restriction and Intermittent Fasting Reduce Rates of Cancer in Obese, Overweight, and Normal-Weight Subjects? A Summary of Evidence. Advances in Nutrition (Bethesda, Md.), 7(4), 690–705

Hudak, S. K., Overkamp, D., Wagner, R., Häring, H.-U., & Heni, M. (2015). Ketoacidosis in a non-diabetic woman who was fasting during lactation. Nutrition Journal, 14(1). 

Mattson, M. P., Longo, V. D., & Harvie, M. (2017). Impact of intermittent fasting on health and disease processes. Ageing Research Reviews, 39(1), 46–58. 

Nnodum, B., Oduah, E., Albert, D., & Pettus, M. (2019). Ketogenic Diet-induced Severe Ketoacidosis in a Lactating Woman: A Case Report and Review of the Literature (FS17-01-19). Current Developments in Nutrition, 3(Supplement_1). 

Osborne, K. C., & Oliver, J. J. (2022). Lactation ketoacidosis induced by breastfeeding while on a ketogenic diet. The American Journal of Emergency Medicine, 56, 392.e5–392.e6. 

Rakicioglu, N., Samur, G., Topçu, A., & Topçu, A. A. (2006). The effect of Ramadan on maternal nutrition and composition of breast milk. Pediatrics International, 48(3), 278–283. 

Seaton, C., Sutherly, K., & Miller, M. A. (2019). Breastfeeding ketoacidosis: A rare but important diagnosis for emergency physicians to recognize. The American Journal of Emergency Medicine, 37(2), 374.e1. 

Yate, Z., & Abdelghani Soliman, S. M. (2022). Lactation Assessment for Muslim Breastfeeding Women Who Fast During Ramadan: Understanding an Islamic Legal Dispensation. Journal of Human Lactation, 38(3), 525–530. 

Zimmerman, D. R., Goldstein, L., Lahat, E., Braunstein, R., Stahi, D., Bar-Haim, A., & Berkovitch, M. (2009). Effect of a 24+ Hour Fast on Breast Milk Composition. Journal of Human Lactation, 25(2), 194–198.