İnek Sütü Alerjisini Önlemek Amacıyla İnek Sütü Bazlı Mama Takviyesi Hakkında LLLI’nin Görüş Bildirisi
Basın bülteni
LLLI’nin İnek Sütü Alerjisini Önlemek İçin İnek Sütü Formülü Takviyesi Konusundaki Görüş Bildirisi
Derhal yayımlanmak üzere
Mart 2026, Raleigh, Kuzey Karolina, ABD – La Leche League International (LLLI) özellikle doğumdan sonraki 3 gün içinde, inek sütü alerjisini önlemek amacıyla anne sütü ile beslenen bebeklere düzenli olarak inek sütü bazlı mama kullanımının önerildiğini görmektedir. LLLI, bazı alerji uzmanları ve çocuk doktorlarının bu tavsiyelerinden büyük endişe duymaktadır.1
Araştırmalar, inek sütü alerjisini önlemek için inek sütü bazlı mama takviyesinden kaçınmanın en iyi yaklaşım olduğunu göstermektedir. Alerjileri önlemek amacıyla birkaç ay boyunca düzenli olarak inek sütü bazlı mama takviyesini öneren sınırlı sayıda çalışma bulunsa da bu çalışmaların kanıtları yetersiz veya çelişkilidir.2
İnek sütü bazlı formül mamanın yenidoğan döneminin bu kritik evresinde rutin olarak kullanılması, bebeklerin ihtiyaçlarından çok ticari mama şirketlerinin çıkarlarına hizmet etmektedir.³ Araştırmalar, yalnızca anne sütüyle beslenen ve hiç inek sütü bazlı formül mama almamış bir bebeğin inek sütü alerjisi açısından daha yüksek risk taşımadığını, hatta daha düşük risk taşıyabileceğini göstermektedir. Alerji riskini artıran asıl unsur, yaşamın ilk günlerinde formül mamaya maruz kalmaktır; özellikle duyarlı bebeklerde bu erken maruziyet inek sütü alerjisi riskini yükseltebilir.⁴
“Annenin yalnızca anne sütüyle besleme niyeti varken tolerans geliştirmek amacıyla bebeklere inek sütü bazlı mama vermek zararlı bir yaklaşımdır. Bu durum bebeğin erken sütten kesilme riskini artırır; annenin bebeğini nasıl besleyeceğine dair karar verme hakkını ve özerkliğini ihlal eder ayrıca hem anne hem de bebek için hastalık ve ölüm riskini artırır.”
(Anne Eglash, La Leche League International Medical Advisory Team -Tıbbi Danışma Ekibi- üyesi bir hekim)
Anne ve bebek sağlığı için bebek beslenmesinde önerilen küresel standart, yaşamın ilk altı ayında yalnızca anne sütüyle besleme ve emzirmenin iki yaş ve ötesine kadar sürdürülmesidir.5 İnek sütü bazlı mama takviyesi önerisi, yalnızca anne sütüyle beslemenin yokluğunda bebeklerde diğer hastalıkların gelişme riskini, bebeğin gastrointestinal (GI) sisteminde meydana gelebilecek değişiklikleri ya da planlanandan daha erken sütten kesilmenin fiziksel ve duygusal etkilerini dikkate almamaktadır.6 Yalnızca insan sütüyle beslenmeyen prematüre bebeklerde, yaşamı tehdit edebilen nekrotizan enterokolit görülme oranlarının daha yüksek olduğu gösterilmiştir.7
İnek sütü bazlı mamanın düzenli olarak verilmesi ve sürdürülmesine yönelik öneriler, yalnızca anne sütüyle beslemeyi sekteye uğratabilir. Mama takviyesi, erken sütten kesilmenin başlıca nedenlerinden biridir. Erken sütten kesilme, yüksek gelirli ülkelerde bile hem anne hem de bebek için hastalık ve ölüm riskini artırır.8 Ebeveynler, alerjiyi önleme kaygısı taşıyan sağlık profesyonellerinin itirazlarıyla karşılaşabilir; oysa yüksek gelirli ülkelerde yaşayan çocuklarda inek sütü alerjisinin görülme sıklığı yalnızca yaklaşık %2 ile %3’tür.9
1956 yılından bu yana, La Leche League (LLL), dünya çapında ailelerin emzirme hedeflerine ulaşmalarını desteklemektedir. Geniş kapsamlı küresel deneyimler, erken mama takviyesi olsa bile yalnızca anne sütüyle beslemenin ulaşılabilir bir hedef olarak kalmaya devam ettiğini göstermektedir.
Sonuç olarak La Leche League International (LLLI), inek sütü proteinine karşı alerjiyi önlemek amacıyla inek sütü bazlı mama takviyesinin devamlı kullanımını destekleyecek yeterli kanıt olmadığını belirtmektedir. Doğum sonrası ilk günlerde, tıbben gerekli olmadığı veya sağlık profesyonelinin danışmanlığı sonrası ebeveynin bilinçli tercih yapmadığı sürece mama takviyesinden kaçınılmalıdır. 4,5 Eğer takviye tıbben gerekliyse annenin kendi sütü veya bağışlanan insan sütü tercih edilmelidir. Anne ve bebek sağlığı üzerinde gereksiz inek sütü bazlı mama takviyesinin bilinen riskleri göz önünde bulundurulduğunda bu durum özellikle önemlidir. Eğer sağılmış anne sütü veya insan bağış sütü yoksa, bebeğin yaşı, ailenin kaynakları ve emzirmenin düzenine etkisi, düzenli ticari mamaların kullanımının sağlık riskini değerlendirirken dikkate alınmalıdır. 4,10
La Leche League, doğum sonrası ilk günlerde mama takviyesi yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, yalnızca anne sütüyle beslemeyi önemli bir hedef olarak desteklemeye devam edecektir.
Kaynak
1. A. Eidelman, “Red Alert: Exclusive Breastfeeding Threatened,” Breastfeeding Medicine 19, no. 11: 825-826. (2024), .
2. C. Dupont et al., “Cow’s milk-based infant formula supplements in breast-fed infants and primary prevention of cow’s milk allergy: A commentary of the Committee on Nutrition of the French Society of Pediatrics,” Archives de Pédiatrie 30, no. 8: 591-594 (2023), .
3. M. Kristoffersen, Five Things Infant Formula Companies Don’t Want You to Know, Yale School of Public Health (August 2024), accessed November 2025,.
4. A. Kellams et al., “ABM Clinical Protocol #3: Supplementary Feedings in the Healthy Term Breastfed Neonate,” Breastfeeding Medicine 12, no. 3: 188-198 (2017), .
5. World Health Organization and the United Nations Children’s Fund (UNICEF), Baby-friendly Hospital Initiative training course for maternity staff: trainer’s guide (2020)
6. A. Stuebe, “The risks of not breastfeeding for mothers and infants,” Reviews in Obstetrics & Gynecology 2, no. 4: 222-31 (2009), PMID: 20111658; PMCID: 2812877
7. R. Moak et al., “Exploring the links between necrotizing enterocolitis and cow’s milk protein allergy in preterm infants: a narrative review,” Frontiers in Pediatrics, 11:1274146 (2023)
8. M. McCoy, “In-Hospital Formula Feeding and Breastfeeding Duration,” Pediatrics,146, no. 1: e20192946 (2020)
9. C. Edwards et al., Cow Milk Allergy, [Updated 2024 Oct 25] StatPearls Publishing, NCBI Bookshelf (2026), accessed March 2026
10. S. Halkan et al., “EAACI Guideline: Preventing the Development of Food Allergy in Infants and Young Children” (2020 update), Pediatric Allergy and Immunology 32: 843-858 (2021)
Basın soruları için Halkla İlişkiler Yöneticisi Jessica Weirmier ile iletişime geçiniz: email: jweirmier@llli.org
La Leche League International
183 Wind Chime Court, Suite 203 Raleigh, NC 27615 USA
Administrative Office: +1-919-459-2167
+1-800-LALECHE (525-3243)
Email: info@llli.org
Remittance Address
PO Box 844540 Boston, MA 02284-4540 USA
© 2026 La Leche League International, All Rights Reserved.
